به گزارش پایگاه تخصصی مسجد؛گروه فرهنگ و هنر / محمدصالح حجت الاسلامی: اینجا مسجد سیدالشهداء(ع) میدان انقلاب است. مسجدی که این سالها به عنوان میزبانی مهربان در خدمت مردم محل از جمله بازاریان، مسافرین، جوانان و هر کسی که به هر دلیلی سر و کارش به این مسجد می‌افتد است. حجت الاسلام محمد نوروزپور از 17 سال قبل افتخار دارد که خادم نمازگزاران و مردم این منطقه است. از آنجا که این مسجد در میدان انقلاب واقع شده است، پاساژها و مغازه‌ها و رفت و آمد زیاد مردم موجب شده تا جنس تعامل امام جماعت و کادر این مسجد با میهمانانشان تعریف دیگری پیدا کند. تعریفی از جنس سعه صدر و صبوری، خوش‌رویی و مهمان‌نوازی و جذب حداکثری. نشریه مسجد برای آشنایی بیشتر مخاطبان خود با فعالیت‌های مسجد سیدالشهداء(ع) گفتگویی را با حجت الاسلام و المسلمین محمد نوروز پور امام جماعت این مسجد که 17 سال است افتخار خادمی نمازگزاران و مردم این منطقه دارد انجام داده است که تقدیم حضور می‌شود.
کمی در مورد خودتان و نحوه انتصابتان به امامت جماعت این مسجد توضیح دهید.
بنده محمد نوروزپور امام جماعت مسجد سیدالشهدا(ع) میدان انقلاب و از مسئولین امور روحانیون سازمان اوقاف و امور خیریه کل کشور هستم. در همین محله متولد شدم و بزرگ شده و ساکن همین محله نیز هستم. در حال حاضر مدت 17 سال است که در این مسجد توفیق خدمت دارم.
خدا رحمت کند امام جماعت فقید این مسجد، شهید مرحوم حاج‌آقای صفری‌تبار که جانباز شیمیایی و نماینده ولی فقیه در قرارگاه سازندگی خاتم‌الأنبیاء سپاه بودند؛ ایشان در این مسجد خیلی زحمت کشیدند. من هم تقریباً 12، 13 سال نائب ایشان بودم و بعد از شهادت ایشان، رسماً اینجا خدمت می‌کنم و نیتم برای مسجد آمدن، صرفا انجام کارهای فرهنگی بود.
چرا سکونت امام جماعت در نزدیکی مسجدش مهم است؟
به نظرم سکونت نزدیک مسجد مهم است، به همین دلیل به رغم امکان استفاده از خانه سازمانی در بهترین جای تهران، 17 سال است که ساکن دو تا اتاق ویژه امام جماعت هستم تا بالای سر مسجد باشم.
به فرموده مقام معظم رهبری، امام جماعت، مدیر مسجد است. همانطور در یک اداره اگر مدیر نباشد همه کارها لنگ است و همه معاونت‌ها می‌مانند؛ امام جماعت هم با خادم و مردم کار دارد، بین بسیج خواهران، برادران، کانون و دار القرآن حلقه وصل است و مردم انتظار دارند امام جماعت در این منطقه حضور داشته باشد و به بافت فرهنگی منطقه آشنا باشد پس ممکن نیست که محل سکونت ما این جا نباشد.
پس شما سه وعده نماز جماعت را دارید؟
بله، در سه وعده نماز جماعت و دعا برقرار است. بعضاً صبح‌ها من این دانشجوها را دیده‌ام که پیش از آنکه به دانشگاه و کلاس بروند، برای نماز به اینجا می‌آیند و پس از نماز اینجا می‌نشینند و درسشان را مطالعه می‌کنند. ما هم تابلوی اعلاناتی آماده کرده‌ایم و مطالب سیاسی، اجتماعی و احادیثی را در آن نصب می‌کنیم که به درد آنها بخورد و استفاده کنند.
البته این ارتباط دو طرفه است؛ این نیست که فقط آنها به مسجد بیایند، ما و دوستان‌مان هم به دیدن دانشجوها می‌رویم و هیچ وقت نشده که این دانشجوها بیایند بگویند حاج‌آقا ما یک برنامه‌ای داریم - ولو هیأتی پنج شش نفره دانشجویی- بگویم نمی‌آیم. مگر اینکه به علت مسائل کاری، در منطقه نباشم. حتی یکی از امام جماعت‌های این خوابگاه‌ها به من می‌گفت حاج‌آقا شما نماز جماعت ما را تعطیل کردید؛ ما از قم بلند می‌شویم بیاییم یک نماز جماعت راه بیندازیم، تو همه بچه‌های ما را می‌کشی می‌بری مسجد. گفتم بالاخره مسجد خانه خداست، آن هم مسجد بازار که ما این همه روایت داریم، ثوابش نسبت به مسجد محل چندین برابر هست.
شما برای جذب مردم و جوانان چه فعالیت‌هایی می‌کنید؟
اگرچه تقریباً 40 درصد نمازگزاران مسجد ما کسبه و هم محلی‌هایی که پشت مسجد سکونت دارند هستند، اما این جوان‌هایی که جذب مسجد شده‌اند، از مدارس اطراف مسجد هستند. ما بعضاً شب‌ها به خوابگاه‌های دانشجویی اطراف مسجد می‌رویم و تا نیمه شب با جوانان صمیمانه صحبت می‌کنیم. مثلاً سؤالاتی در بحث‌های اعتقادی دارند، با زیرپوش و شلوار گرم‌کن می‌آیند می‌نشینند و سؤال خود را می‌پرسند و جواب می‌گیرند. خیلی هم با هم رفیق شدیم، فوتبال و فوتبال‌دستی هم بازی می‌کنیم، استخر هم می‌رویم و سخت نمی‌گیریم.
دانشجوها شما را به چالش نمی‌کشند؟
بحث‌های چالشی هم می‌شود. ولی ما استقبال می‌کنیم؛ یعنی صبر و حوصله به خرج می‌دهیم.
آیا سؤالات جدیدی هم دارند و یا اینکه با سؤالاتی روبرو می‌شوید که در طول این 1400 سال می‌بیند قبلاً هم طرح شده و جواب هم گفته شده؟
سؤالات اعتقادی و تاریخی ما نوعاً سؤالات تکراری است. ولی یک‌سری سؤالاتی مثل سؤالات فقهی داریم که مثلاً در زمان قدیم اصلاً وجود نداشته مانند لقاح خارج از رحم؛ کجا در زمان قدیم از این کارها می‌کردند که مثلاً یک مرجعی مانند شیخ مفید فتوا داده باشد که لقاح خارج از رحم آیا درست هست یا نیست؟ الان ما می‌بینیم دانشجو ما را به چالش می‌کشد، می‌گوید مبنای فقهی شما چیست که اینجا گفتید مجاز است یا نیست! رحم اجنبی چه حکمی دارد؟ شما این را از کجا می‌گویید؟ بر اساس آیه چه‌طور است؟ بر اساس روایت چه‌طور است، تشکیلات و... . خب دانشجو است و پرسشگر. بنا نیست که ما همه چیز را بدانیم. اصلاً این‌ها خیلی برای خود من هم خوب بوده، باور کنید من خودم یکی از این چیزهایی که استقبال می‌کردم این بوده که وقتی می‌رفتم مورد سؤال واقع می‌شدم، بعد می‌آمدم می‌رفتم اساتید خودم در حوزه را به چالش می‌کشیدم. می‌گفتم آقا من دیشب رفتم در خوابگاه دانشجویی آنها مثلاً این سؤالات را از من پرسیدند و باید هفته آینده که می‌روم جواب این‌ها را ببرم. باعث شده برای بعضی از سؤالات اساتید من بروند ساعت‌ها مطالعه کنند. «نصف العلم لا ادری» برای خود ما خوب است، برای آنها هم خوب است. بعضی از این جوان‌های دانشجو خیال می‌کنند که مثلاً روحانیت یک کاریزما و شخصیت خاصی دارد که نباید نزدیک شد، این‌ها اصلاً اهل بگو و بخند و معاشرت و ورزش و سینما و کوه و این‌ها نیستند، فقط نماز و گریه و روضه و این صحبت‌ها. ولی وقتی از نزدیک می‌بینند روحانی هم مانند آنها است؛ مثلاً می‌بینند با دانشجویان برنامه استخر یا پیاده‌روی رفتیم و بحث می‌کردیم یا می‌گفتیم ادامه بحث در سالن فوتسال و... برای بچه‌ها جالب بود و دیدشان نسبت به مسائل اسلام، روحانیت، مسجد و همه این مسائل عوض می‌شد.
چرا این شیوه را انتخاب کردید؟
دشمن از هر طریقی برای گمراه کردن جوان‌های ما، وارد می‌شود. ما هم که بالاخره نان امام زمان را خورده‌ایم و از شهریه امام زمان استفاده کرده‌ایم و سرباز امام زمان(عج) هستیم، اینجا احساس کردیم که برای تبلیغ دین اگر فقط یک نماز بخوانیم، آن رسالتی که به عهده داریم را به جا نیاورده‌ایم. حتی به همراه ائمه جماعت استان تهران که خدمت مقام معظم رهبری بودیم، ایشان خیلی انتظارها از ائمه جماعت و مسجد دارند و فرمودند که مسجد قبل و بعد از انقلاب، یک سنگر بوده و خواستگاه همه تحولات فرهنگی، سیاسی، اجتماعی و کارکرد اجتماعی مسجد یک کارکرد بالایی است. خب اگر ما بخواهیم فقط صرفاً در مسجد یک نمازی بخوانیم و در آن را ببندیم و برویم، آن مسجد تراز اسلامی که ما می‌خواهیم، شکل نگرفته است.
الان بسیاری از مساجد در طول روز بسته است، چرا شما این کار را نمی‌کنید؟
حداقل 60 درصد نمازگزارن این مسجد رهگذرند و ما با اینکه از لحاظ منابع مالی بسیار محدود هستیم و این مسجد درآمد لازم را ندارد و گاهاً برای هزینه‌های جاری‌مان از قبیل آب و برق، خادم و بعضی مواقع حتی برای مایع سرویس‌های بهداشتی لنگ می‌مانیم، اما ما در مسجد را از نماز صبح تا پایان کارمان در شب نمی‌بندیم. با اینکه بعضی روزها تا دو هزار نفر ورودی مسجد برای نماز و استفاده از سرویس بهداشتی داشته‌ایم. یعنی از آن روزی که بنده به این مسجد آمدم و در خدمت شهید بزرگوار حاج‌آقا صفری‌تبار بودم، ایشان هم همین را می‌گفت؛ معتقدیم خادم خانه خدا هستیم نه مالک آن. خادم وظیفه‌اش چیست؟ ما روایت داریم کسی که وارد مسجد می‌شود، زائر خداست در حالی که کسی که حرم ائمه می‌رود، زائر ایشان می‌شود و ما وظیفه داریم زائران خداوند تبارک و تعالی را احترام و تکریم کنیم. نکته قابل توجه این است که ما اینجا تنها نیستم، شاید نزدیک به ده تا طلبه هستیم و حلقه‌های معرفتی برگزار می‌کنیم و در هر حلقه حتما یک طلبه حضور دارد.
حضور یک طلبه در رأس فعالیت‌ها چه اهمیتی دارد؟
در هر کاری، رجوع به متخصص آن لازم است. اگر شما بخواهید به یک بیمار کمک کنید، این بیمار را به یک پزشک متخصص یا عمومی و یا حتی یک پرستار نشان می‌دهید. طلبه‌های ما هم در سطوح مختلف هستند، اما حداقلش این است که با مقدمات دین آشنا شده‌اند. نمی‌خواهم بگویم همه این‌ها کارشناس درجه یک هستند، اما الان می‌خواهند با یک بچه ابتدایی کار کنند به اندازه‌ای که مسائل دینی را به این بچه ابتدایی بگویند.
شما دقیقاً چه کلاس‌هایی دارید؟
در طول سال کلاس‌های تقویتی ما دایر است. علاوه بر آن، حلقه‌های معرفتی، دینی، مذهبی و حضور طلبه‌ها در مدرسه‌ها و برنامه پیوند مسجد و مدرسه است. البته بیشتر برنامه‌های جانبی برای تابستان است؛ برنامه‌هایی مانند خیاطی، گلدوزی، هنرهای تجسمی و هنرهای رزمی (حتی ویژه خانم‌ها) برگزار می‌شود. در بخش برادران نیز برنامه‌هایی نظیر تنیس، فوتبال‌دستی، کوهنوردی، فوتسال و اردوی‌های تفریحی، زیارتی، سیاحتی برقرار است.
از طرفی با چند معلم متدین صحبت کردیم تا کلاس‌های تقویتی و کمک آموزشی برگزار کنند. فضایی را هم برای والدین دانش‌آموزان قرار دادیم؛ زمانی که بچه‌ها کلاس هستند، مادران آنها در مجموعه حضور دارند. گاهی اوقات، برخی از خانم‌ها با سرووضع نامناسب مسجد می‌آیند که از حضور آنان استقبال می‌کنیم؛ زیرا کم‌کم در جمع خواهران و با برخورد دوستانه و لیّن در مورد احترام و حرمت مسجد به آنها توضیحاتی داده می‌شود و خود بچه‌ها، مادرها را برای حضور در نماز تشویق می‌کنند و خودش یک شیوه جذب است.
برنامه‌های غیر درسی شما در این مسجد چیست؟
ما هر شب تلاوت نور را داریم، یک صفحه از قرآن، با ترجمه، همین. شما چند آیه بخوان، کلام الهی تأثیر خودش را می‌گذارد. ظهرهای شنبه، برنامه تفسیر سوره مبارکه اسراء توسط حاج‌آقای هادی برگزار می‌شود و شنبه شب‌ها برای تفسیر موضوعی، حقیر خدمت عزیزان نمازگزار هستم. یک‌شنبه‌ها هم بحث نهج‌البلاغه را حاج‌آقای صفری‌تبار بیان می‌کنند. الان 17 سال است بعد از نماز ظهر و عصر پنج‌شنبه‌ها، درس اخلاق برگزار می‌شود. حدود دو سال است که ما یک‌شنبه‌ها این کرسی تلاوت را داریم دوستان می‌آیند یکی یکی تلاوت می‌کنند، در زمینه صوت و لحن و تجوید و این‌ها، اشکالات‌شان را برطرف می‌کنند. علاوه بر این ما الان در دارالقرآن‌مان تربیت مربی قرآن داریم، این هم یک کار دیگری است که خیلی جالب است و در جاهای دیگر نیست و خیلی مورد استقبال مدارس واقع شده.
آیا برای کلاس‌ها هزینه‌ای دریافت می‌کنید؟
اکثر کلاس‌ها رایگان است. ولی با بزرگان مسجد تصمیم گرفتیم با بودجه شخصی، هدیه‌ای در حد یکی دو سکه، برای اساتیدی که با شوق و انگیزه تدریس می‌کنند و بخشی از بار مجموعه را بر دوش می‌کشند، جهت تقدیر و تشکر تهیه کنیم.
حاج‌آقا ناراحت نمی‌شوید آدم‌ها می‌آیند و مثلاً تنها به سرویس بهداشتی می‌روند؟
نه استقبال می‌کنیم.
چرا استقبال می‌کنید؟
اولاً خدمت به مؤمنین و مسلمین و اصلاً غیر مسلمین و خدمت به جامعه ثواب دارد. در دین به ما یاد دادند که خدمت به مردم ثواب دارد؛ این یک مطلب، دومین مطلب شما اگر راهروی ورودی ما را نگاه کنید ما تابلوی اعلانات زده‌ایم، توی این تابلوی اعلانات حدیث، روایت، مسائل سیاسی و اجتماعی هست، بعضی وقت‌ها بروشورهایی هم عرضه می‌کنیم. برای تبلیغ حجاب و عفاف و احیای امر به معروف و نهی از منکر، احادیثی راجع به حجاب با چند شکلات در بسته‌ای قرار دادیم. خانم‌های بی‌حجابی که صرفاً برای استفاده از سرویس بهداشتی می‌آیند، یکی از پیرمردی‌های مسجد، به آنها تعارف می‌کند که خانم‌ها دهان‌تان را شیرین کنید. بسته را که باز می‌کنند، جمله‌ای می‌بینند که می‌گوید: خواهرم می‌دانی یازده تا از آیات قرآن راجع به حجاب است و... . این برخورد پسندیده از یک پیرمردی که شاید در ظاهر کار کوچکی در مسجد دارد، یک تلنگر تأثیرگذار است. خیلی چیزها از یک تلنگر و یک برخورد ایجاد می‌شود.
تاکنون کسی به شما گفته است که این تلنگر باعث تغییر من شده است؟
بله، یک روز یک خانم مسیحی آمد و گفت که برخوردهای خوب دوستان و پذیرایی آنها و همچنین شنیدن صدای خوش اذان، من را جذب خودش کرده. یک آدم مسیحی که تحصیل کرده و مهندس بود، پس از یک ساعت و چهل و پنج دقیقه با ایشان صحبت کردم، ایشان مسلمان شد. از این موردها زیاد داشتیم، اینجا اتفاق زیاد می‌افتد.
برای میان‌سال‌ها چه برنامه‌هایی دارید؟
ما الان در هیأت امنا از اقشار مختلف حوزوی و دانشگاهی و افرادی که سالها کار و تلاش کرده‌اند استفاده کردیم. عموما افراد میانسال طالب بحث‌هایی مانند مدیریت خانواده هستند. الان سه چهار سال است آقای دکتر پسران (دکترای مدیریت و استاد تمام دانشگاه تهران) ظهرهای سه‌شنبه، بعد از نماز ظهر و عصر، به بحث مدیریت خانواده در اسلام می‌پردازند و پس از جلسه پاسخ‌گوی سؤالات مردم هستند؛ خود ایشان هم مسئول فرهنگی هیأت امنا است. یا مثلاً پنج سال است که از مشاور آقای لاریجانی رئیس قوه قضاییه برای مشاوره‌های حقوقی در مسجد استفاده می‌کنیم. ایشان هم برای سخنرانی تشریف می‌آورند و هم به مسائل حقوقی اهل مسجد پاسخ می‌دهند.
ما سعی‌مان بر این است که اگر نمازگزاران ما مثلاً مشکلات حقوقی برای‌شان پیش می‌آید، به غیر از استاد، دانشجویان حقوقی که با مسجد ارتباط دارند، مسائل حقوقی آنها را پیگیری می‌کنند. یا بعضی وقت‌ها ضمن هماهنگی با خانه سلامت شهرداری، به نمازگزاران در زمینه چکاپ رایگان، تست قندخون، بررسی فشارخون و... خدمت می‌کنیم.
به عنوان سوال آخر بفرمایید چرا این چیزها مهم است؟
با ذکر مثالی توضیح می‌دهم؛ ما در همین منطقه مساجدی داریم که پیشینه قبل از انقلاب‌شان خیلی درخشان است و یکی از پایگاه‌های انقلاب بودند، ولی الان همان مسجد چون برای جوان‌ها برنامه ندارند، جوان‌های آن محل اینجا می‌آیند. شما می‌روید آنجا صد نفر، دویست نفر، صد و پنجاه نفر در مسجد حضور دارند، ولی میانگین سنی آنها بالای 50 سال است. متأسفانه این مسجد از رسالت خود دور شده و مسجد تراز مد نظر حضرت آقا نیست.
زمان امیرالمؤمنین همه کارها در مسجد صورت می‌پذیرفته. الان هم جایی در مسجد کوفه، به نام دکة‌القضا هست که امیرالمؤمنین بعد از نماز، در آنجا به مشکلات قضایی مردم رسیدگی می‌کردند. مسجد این جایگاه را داشته، در حالی که آقا امیرالمؤمنین حاکم حکومتی بود که مثلاً ایران، حجاز و مصر هر کدام یک استانش است. ولی آقا همان جا می‌نشیند و سفرا یا حکام به مسجد می‌آیند و همه کارهای‌شان را انجام می‌دادند.